Inkoopcoördinator André over lokaal energie inkopen via het zelfleveringsmodel
Lokale zelflevering: kans of complicatie voor jouw gemeentelijk inkoopbeleid?
Steeds meer gemeenten zoeken naar manieren om hun energieverbruik te verduurzamen én de regie te houden. Lokale Zelflevering maakt dat mogelijk. Maar wat betekent het voor je rol als inkoopcoördinator? In dit interview deelt André Lurvink van gemeente Oost Gelre zijn ervaringen. Zijn gemeente past samen met de gemeenten in de Achterhoek al jaren zelflevering toe en hij deelt graag zijn kennis van de eerste stap tot de praktische impact.
André Lurvink: inkoopcoördinator bij gemeente Oost Gelre
André is verantwoordelijk voor het gemeentelijk inkoopbeleid en zorgt dat dit aansluit op de bredere doelstellingen van de organisatie én past binnen de gewenste bestuurlijke kaders. Daarnaast ondersteunt hij de organisatie inhoudelijk en procesmatig bij de (regionale) inkoop van goederen en diensten volgens dat beleid.
Tot eind 2017 werd de elektriciteit gezamenlijk door de Achterhoekse gemeenten Europees aanbesteed. Vanaf 1 januari 2018 maakten alle gemeentelijke aansluitingen de overstap naar het inbestedingsvehikel AGE B.V., waarmee ook de stap naar zelflevering werd gezet. Een bewuste keuze onder het motto: “Verbeter de wereld – begin bij zelflevering.”
Dit interview in het kort
- Het zelfleveringsmodel geeft gemeente Oost Gelre grip op het energieverbruik én controle over de herkomst van haar duurzame stroom.
- Het zelfleveringsmodel zorgt voor verduurzaming, zichtbare voorbeeldfunctie, samenwerking met lokale partijen én efficiëntere inzet van lokaal opgewekte energie.
- Zelflevering veranderde de rol van André van uitvoerend naar een strategische rol die processen verbindt, de inhoud induikt en bijdraagt aan de duurzaamheidskoers van de organisatie.
- Zelflevering vraagt om specialistische kennis, maar die hoef je niet zelf in huis te hebben. Sluit je aan bij een collectief en maak gebruik van bestaande expertise.
- Een grote drempel zat voor gemeente Oost Gelre in de facturatie en interne voorbereiding, maar met een goed onderbouwd verhaal en de juiste informatie kun je de overstap succesvol maken.
- De belangrijkste tip van André: durf los te komen van oude denkpatronen. De energiemarkt verandert snel, en zelflevering vraagt om strategisch handelen en lef om het anders te doen.
Wat is lokale zelflevering voor gemeenten?
Met lokale zelflevering regelt een gemeente (een deel van) haar energievoorziening zelf met lokaal opgewekte stroom. Die stroom wordt geproduceerd door de gemeente zelf, bijvoorbeeld met zonnepanelen op gemeentelijke daken, of met windmolens.
Het resultaat is een stimulans van de lokale energietransitie, geldstromen die in de regio blijven, meer grip op de energiestromen én de energiekosten.
Hoe werkt het?
- Zelf opwekken: De gemeente investeert in eigen duurzame energiebronnen in de regio, zoals zonne- of windenergie.
- Handelen op de beurs: energietekosten en -overschotten worden rechtstreeks op de beurs verhandeld.
- Lokaal inkopen: in plaats van energie aan te besteden via een grote leverancier, koopt de gemeente stroom in bij lokale opwekkers.
- Match tussen vraag en aanbod: Door opwek en verbruik zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen, wordt energie en het stroomnet efficiënt benut.
Waarom besloten jullie over te stappen naar het zelfleveringsmodel?
“We wilden meer grip op onze energievoorziening, en dat kan met het zelfleveringsmodel. Als gemeente zit je zelf aan de knoppen: je ziet wanneer je te veel stroom opwekt of juist een tekort hebt en daar kun je op sturen. Bovendien bepalen we nu zélf waar onze duurzame, lokale energie vandaan komt.”
Wat levert het zelfleveringsmodel jouw gemeente op?
“Het helpt ons concreet verduurzamen én we geven zichtbaar het goede voorbeeld. We vragen inwoners al jaren om te investeren in zonnepanelen, dan moet je als gemeente ook zelf laten zien dat je meedoet.
We wilden ook meer dan alleen vergroenen op papier met Garanties van Oorsprong. Die zeggen weinig over waar de stroom écht vandaan komt en dragen niets bij aan gelijktijdigheid* of het terugdringen van netcongestie. Met zelflevering weet je zeker dat de energie duurzaam én lokaal is opgewekt.
En als collectief van Achterhoekse gemeenten, kunnen we overschotten en tekorten onderling verdelen. Dat is veel efficiënter dan wanneer iedere gemeente afzonderlijk inkoopt bij een grote leverancier.”
*Gelijktijdigheid: stroom op exact hetzelfde moment gebruiken als dat het opgewekt wordt.
Wat verandert er voor jou als inkoopcoördinator door zelflevering?
“Mijn rol veranderde behoorlijk. Waar ik eerder vooral offertes vergeleek en aanbestedingen begeleidde, werd ik nu onderdeel van een breder proces.
Ik moest me verdiepen in hoe de energiemarkt werkt, hoe de energiestromen binnen de organisatie lopen, wat netcongestie betekent en hoe de facturatie ingericht moet worden.
Wat enorm hielp, was de werkgroep die we hebben opgezet met collega’s van gebouwbeheer, duurzaamheid en financiën. Samen brachten we in kaart wat er nodig is om de overstap naar zelflevering goed te maken.
Als vanzelf bewoog ik van een uitvoerende naar een meer strategische rol. Samen met mijn collega’s uit de werkgroep verbind ik afdelingen, bewaak het proces en zorg dat de inkoopvisie past binnen de bredere duurzaamheidsambities. Dat vraagt niet alleen kennis, maar ook interne afstemming en bestuurlijk draagvlak.”
Is er specifieke expertise nodig voor dit model?
“Absoluut. Veel gemeenten willen verduurzamen, maar missen de benodigde kennis. Wij hadden het voordeel dat we konden samenwerken met een regionale energiedienstverlener die die expertise al in huis had.
Mijn advies aan andere inkopers: haal die kennis tijdig naar binnen, of sluit je aan bij een collectief. Er is al veel ervaring beschikbaar, en er is straks met coöperatie LEO één centrale plek waar alles samenkomt, van energievraag tot afstemming van overschotten. Je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden, en je hoeft het ook niet alleen te doen.”
Is er specifieke expertise nodig voor dit model?
“Absoluut. Veel gemeenten willen verduurzamen, maar missen de benodigde kennis. Wij hadden het voordeel dat we konden samenwerken met een regionale energiedienstverlener die die expertise al in huis had.
Mijn advies aan andere inkopers: haal die kennis tijdig naar binnen, of sluit je aan bij een collectief. Er is al veel ervaring beschikbaar, en er is straks met coöperatie LEO één centrale plek waar alles samenkomt, van energievraag tot afstemming van overschotten. Je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden, en je hoeft het ook niet alleen te doen.”
Wat was bij jullie een drempel in de overstap naar zelflevering?
“De techniek viel mee, maar de facturatie bleek een flinke uitdaging. Alles moet kloppen voordat je de overstap maakt, en dat is precies waar veel gemeenten tegenaan hikken. Je moet echt de tijd nemen om je processen goed in te richten én je bestuur mee te nemen in het verhaal, er komt tenslotte een investering bij kijken.
Voordelen van Lokale Zelflevering voor jou als inkoopcoördinator:
- Inzicht in je energiegebruik
Je ziet wanneer je wat verbruikt én opwekt en dat is nodig als je wilt sturen. - Werkelijk verduurzamen, geen administratieve vergroening
Geen anonieme GvO’s, maar aantoonbaar lokaal opgewekte stroom. Dat maakt verduurzamen tastbaar en controleerbaar. - Meer grip, minder risico
Door zelf op te wekken en/of slim in te kopen ben je minder afhankelijk van prijsschommelingen op de grillige energiemarkt. - Samenwerken met de regio
Je kunt aansluiten bij andere overheden en lokale initiatieven. - Strategischer inkoopbeleid
Je stuurt op structurele keuzes voor duurzaamheid en leveringszekerheid.
Heb je de voorbereiding eenmaal op orde, dan moet je de stap gewoon durven zetten. Laat je wél goed informeren, kijk hoe andere regio’s het doen en wees realistisch over waar je zelf tegenaan loopt. Als je het financieel én beleidsmatig goed onderbouwt, zijn bestuurders meestal bereid om mee te bewegen.”
"...Als je de voorbereiding [voor zelflevering] op orde hebt, moet je de stap gewoon nemen."
Wat heeft de overstap jullie tot nu toe opgeleverd?
“Ons energieverbruik is aantoonbaar vergroend. Ook onze energiekosten stegen tot nu toe niet, maar dit was absoluut niet ons uitgangspunt. Een grote winst is ook dat we nu veel minder afhankelijk zijn van de grillige energiemarkt. Wat we zelf opwekken, gebruiken we ook grotendeels zelf. Dat maakt ons weerbaar.”
Tot slot: welke tip wil je meegeven aan collega-inkopers?
“Verdiep je. Kijk hoe andere gemeenten zelflevering inrichten. Sluit je aan bij een collectief en leer van elkaar. We zitten in een energiemarkt die continu verandert, dus houd ook ruimte voor aanpassing.
Misschien nog wel het belangrijkste: wees bereid om je oude denkpatroon los te laten. De inkoop van energie wordt steeds minder standaard en vraagt om strategische keuzes. Je moet als gemeente daarom het lef hebben om het anders te doen.”
“Wees bereid om je oude denkpatroon los te laten. De inkoop van energie wordt steeds minder standaard en vraagt om strategische keuzes.”
Wat vraagt zelflevering van jou als inkoopcoördinator?
Lokale zelflevering is geen standaard inkooptraject. Het vraagt om voorbereiding, samenwerking én strategisch inzicht. Hieronder lees je waar je als inkoopcoördinator op moet letten als je met dit model aan de slag wilt.
- Verdiep je in het zelfleveringsmodel: begrijp onder andere hoe opwek, afname en de verrekening van de kosten werken (eventueel binnen een collectief).
- Doe goed je huiswerk vooraf: analyseer je huidige situatie. Welke voorwaarden bevatten je energiecontracten bijvoorbeeld? Breng ook risico’s en kansen van zelflevering in beeld.
- Betrek op tijd de juiste expertise: heb je onvoldoende kennis in huis, werk dan samen met een organisatie die ervaring heeft (zoals een regionale energiedienstverlener).
- Zorg voor inzicht in de financiële kant: hoe werkt de facturatie? Zijn er prijsafspraken? Wat zijn de implicaties voor je inkoopbeleid?
- Bereid je verhaal voor richting je bestuur: onderbouw de keuze met cijfers, risicoanalyses én maatschappelijke meerwaarde.
- Houd rekening met een veranderende rol: je wordt waarschijnlijk meer strategisch partner dan puur uitvoerder van inkoop.
Zelflevering bekeken vanuit diverse rollen
Lees hoe collega’s vanuit verschillende functies naar zelflevering kijken. Elke rol biedt een ander perspectief. Juist die verschillende invalshoeken helpen om een complete afweging te maken.
Ik wil de energietransitie vormgeven
➔
➔
Ik wil duurzaam en lokaal inkopen en grip op de energiekosten
➔
➔
Wil jij koploper zijn in de energietransitie?
Zet vandaag de eerste stap naar zelflevering. Heb je vragen, wil je kennismaken, direct aanhaken of iets anders? Laat je gegevens achter en je hoort zo snel mogelijk van ons.
Oeps! We konden je formulier niet vinden.
Guus Ydema
Projectleider coöperatie LEO
LEO@leo.klopsolutions.nl